شیمی ساختمان چیست؟ | آشنایی با محصولات شیمی ساختمان

شیمی ساختمان چیست؟ شیمی ساختمان در واقع زبان مشترک علم و صنعت در دنیای ساخت ‌و ساز است. شیمی ساختمان، مجموعه‌ای از مواد و ترکیبات شیمیایی است که با بهبود مقاومت مکانیکی، دوام و عمر سازه ­ها را افزایش می دهند. در این مقاله قصد داریم که به آشنایی با محصولات شیمی ساختمان بپردازیم و با محصولات پر کاربرد این حوزه آشنا شویم. با شیمی آپ هم مسیر باش.

شیمی ساختمان چیست؟

شیمی ساختمان به مجموعه‌ای از محصولات شیمیایی گفته می ‌شود که جهت بهبود عملکرد و افزایش دوام و کیفیت سازه‌ها به کار می­روند. این ترکیبات با افزایش استحکام و پایداری سازه، هزینه­های تعمیر و نگهداری آن را به میزان قابل توجهی کاهش می­دهند. مواد کاربردی در شیمی ساختمان عبارتند از افزودنی ‌های بتن، چسب‌، ملات ‌اصلاح ‌شده، مواد آب‌ بندی، گروت، واتراستاپ، ماستیک‌ و پوشش ‌های صنعتی. افزودن این مواد به  بتن، آجر، سنگ، فلزات و سطوح مختلف، به مهندسان و سازندگان کمک می­کند تا سازه ­هایی ایمن‌ و با دوام بسازند.

برخی پروژه های عمرانی شرایط ویژه و خاصی دارند، به طور مثال فشار بالای آب در تونل ‌ها، لرزش‌های شدید در پایه پل، محدودیت های شیمیایی در برخی مخازن نگهداری و … . اینجاست که با استفاده از محصولات شیمی ساختمان می توان سازه هایی مقاوم ساخت که در برابر محدودیت ها و مشکلات هیچ گونه ضعفی از خود نشان ندهند.

انواع محصولات تجاری در شیمی ساختمان

در ادامه با برخی از مهم ترین محصولات شیمی ساختمان و نحوه عملکردشان آشنا می شویم:

افزودنی ‌های بتن

منظور از افزودنی های بتن، ترکیباتی هستند که هنگام بتن ریزی افزوده می شوند تا یک یا چند خاصیت در بتن را بهبود دهند. به طور مثال یک افزودنی به بتن اضافه می شود تا زمان گیرش بتن را کاهش دهد و بتن هر چه سریعتر مقاومت بالایی بدست آورد. پس، افزودنی بتن ممکن است که بر یک یا چند خواص از بتن اثر گذاشته و مقاومت و یا اجرای آن را تسهیل کند. در ادامه با انواع این افزودنی ها آشنا خواهیم شد:

• روان ‌کننده: افزایش روانی بتن بدون نیاز به آب بیشتر که مناسب برای بتن‌ریزی در مقاطع باریک می باشد.
• فوق ‌روان‌ کننده: فوق روان کننده ها با ایجاد روانی بسیار بالا، در ساخت بتن ‌های مقاوم و کم آب بسیار تاثیر گذار عمل می کنند.
• هوا زا: ترکیباتی هستند که با ایجاد حباب ‌های ریز هوا در بتن، منجر به افزایش مقاومت در برابر یخ‌ زدگی و ذوب می شوند.
• زود گیر: ترکیبی جامد یا مایع است که زمان گیرش بتن را کوتاه می کند. این ترکیب برای اجرای پروژه در هوای سرد یا پروژه‌ هایی که زمان کافی برای انجام آنها در اختیار نیست مناسب می باشد.
• ضد یخ‌: ترکیبی است که از یخ ‌زدگی بتن در دماهای پایین جلوگیری کرده و امکان بتن ‌ریزی درهوای سرد را فراهم می کند.
• واتراستاپ­: نواری انعطاف پذیر است که برای جلوگیری از نفوذ و نشت مایعات مخصوصا آب در درزهای بتن و فواصل بتن و میلگرد استفاده می شود.
• ماستیک: خمیری الاستیک است که به منظور ممانعت از نفوذ گرد و غبار، آب یا مواد شیمیایی در سطوح یا درزهای باز سازه مثل کاشی استفاده می شود.

چسب کاشی و چسب بتن

برای آنکه کاشی، سرامیک یا حتی سنگ طبیعی به سطح زیرین خود بچسبد و با اعمال فشار یا تاثیر رطوبت هوا از جای خود جدا نشود، از چسب‌ کاشی یا بتن استفاده می ‌شود. چسب کاشی و چسب بتن بر پایه ترکیبات پلیمری یا اپوکسی می باشد که  از نفوذ آب جلوگیری کرده و چسبندگی سریع و راحتی دارد.

مواد آب‌ بندی و واتر پروفینگ

نفوذ آب، یکی از بزرگ ‌ترین چالش‌ های سازه‌ است. برای حل این مشکل از مواد آب ‌بندی و پوشش‌ های واترپروف استفاده می‌شود. به کارگیری این ترکیبات به عنوان یک پوشش یا لایه روی سطح سازه (مثلا سطح استخر و یا تونل)، آن ­ها را در برابر رطوبت و فشار آب مقاوم کرده و مانع تخریب تدریجی بتن یا فولاد می‌ گردد. وجود واتر استاپ و ماستیک‌ در درزها و محل اتصال بتن، به مانند یک سد در برابر نشت آب عمل می ‌کند.

گروت‌ها

گروت نوع ویژه ای از ملات است که برای پر کردن فضاهای خالی و ایجاد اتصال قوی بین اجزای سازه به کار می ‌رود. به عنوان مثال، در نصب پایه ستون‌ ها یا تجهیزات سنگین، گروت باعث انتقال صحیح بار بین اجزای سازه و جلوگیری از نشست یا ترک ‌خوردگی می ‌شود. برخی گروت ‌ها به واسطه منبسط شدنشان، پایداری، استحکام و مقاومت بیشتری را به سازه می ‌بخشند.

رنگ ‌ها و پوشش ‌های صنعتی

رنگ ­ها و پوشش ‌ها فقط جنبه­ زیبایی ندارند بلکه از زنگ ‌زدگی فلزات، سایش و یا تخریب سطوح جلوگیری می کنند. رنگ ­هایی بر پایه اپوکسی و یا پلی ‌یورتان از این دسته می باشند. این نوع پوشش ­ها در صنایع سنگین، کارخانجات، انبارها و حتی کف ‌سازی‌ های مدرن کاربرد گسترده‌ای دارند.

تولیدکنندگان داخلی و خارجی محصولات شیمی ساختمان

بازار محصولات شیمی ساختمان یک بازار پویا و رقابتی است که برندهای بزرگی همچون BASF، Sika، MAPEI و Arkema در آن حضور دارند. این شرکت ها همواره محصولات نوآورانه و متنوعی مانند افزودنی ‌های بتن، انواع چسب ‌ها و پوشش ‌های تخصصی را به بازار عرضه می ­کنند و در نتیجه در پروژه‌ های عمرانی بزرگ در سراسر جهان حضوری پررنگ و تاثیرگذار دارند.

در ایران نیز شرکت‌های معتبر داخلی مانند شرکت شیمی ساختمان، با تولید محصولاتی چون چسب کاشی، چسب بتن، گروت، مواد آب ‌بندی و انواع پوشش‌ ها، سهم قابل توجهی در بازار داخلی دارد. در سال­های اخیر تولیدکنندگان داخلی علاوه بر تأمین نیاز پروژه‌های ساختمانی کشور، با ارتقای کیفیت محصولات خود، به تدریج در حال ورود به بازارهای منطقه‌ای نیز می باشند.

جمع بندی

شیمی ساختمان شامل محصولاتی بر پایه ترکیبات شیمیایی است که در فرایند ساخت سازه به کار می روند تا مقاومت مکانیکی، چسبندگی، نفوذ ناپذیری، حفاظت در برابر خوردگی و سایش در سازه را بهبود بخشند. سرمایه‌ گذاری در این حوزه نه تنها انتخابی فنی و هوشمندانه است، بلکه تصمیمی اقتصادی و پایدار برای کارفرمایان و پیمانکاران محسوب می‌شود.
 

سوالات متداول

محصولات شیمی ساختمان شامل چه موادی می شوند؟

محصولات شیمی ساختمان شامل افزودنی‌ های بتن، چسب‌ ها، ملات‌های اصلاح ‌شده، مواد آب‌ بندی، گروت‌، واتر استاپ و پوشش ‌های صنعتی می شوند.

چگونه یک چسب کاشی مناسب انتخاب کنیم؟

انتخاب چسب کاشی بر اساس زیرسازِ کاشی (بتن، گچ یا فلز) و محیط استفاده می باشد. شرایط جوی مرطوب و یا مکان هایی که ریزش مواد شیمیایی را تجربه می کنند نظیر آزمایشگاه ها، محیط های صنعتی و … بسیار حائز اهمیت می باشند. به عنوان مثال چسب‌های اپوکسی برای محیط‌های مرطوب یا شیمیایی مناسب‌اند.

رنگ و پوشش ­های صنعتی غیر از زیبایی ظاهری چه کاربرد دیگری دارند؟

این ترکیبات جهت جلوگیری از زنگ ‌زدگی فلزات، سایش یا تخریب سطوح در کارخانجات، انبارها و کف ­سازی­ های مدرن استفاده می­شوند.